Stok takibi nasıl yapılır? Depo ve mağaza için adım adım
Stok takibi; elinizdeki her ürünün kaç adet olduğunu, nereden girip nereye çıktığını ve size kaça mal olduğunu her an bilmektir. İyi bir stok takibi beş alışkanlığa dayanır: ürün kartı, kaynağı belli hareket, düzenli sayım, kritik seviye ve maliyet. Hepsini sırayla anlatıyoruz.
Stok takibi neden bozulur?
Stok kayıtlarının rafla tutmaması neredeyse hep aynı sebeplerden olur: satış yapılır ama stoktan düşülmez, iade alınır ama geri eklenmez, fire ve kayıp yazılmaz, sayım farkı “sonra bakarız” diye bırakılır. Her biri küçük görünür; birkaç ay sonra elinizdeki liste gerçeği göstermez ve olmayan ürünü satar, olan ürünü yeniden sipariş edersiniz.
Çözüm karmaşık değil: stoğa dokunan her olay bir harekettir ve her hareketin kaynağı bellidir.
Adım adım stok takibi
1. Ürün kartlarını açın
Her ürün için tek bir kart: ad, stok kodu, barkod, birim (adet, kg, metre, koli), alış ve satış fiyatı, KDV oranı. Aynı ürünü iki farklı adla açmak, stok takibinin en sık bozulma sebebidir.
2. Açılış stoğunu sayarak girin
Başlangıçta eldeki miktarı tahminle değil, sayarak girin. Yanlış açılış stoğu, sonraki her raporu yanlış yapar.
3. Her giriş ve çıkışı belgeye bağlayın
| Hareket | Kaynak belge | Stok etkisi |
|---|---|---|
| Mal alımı | Alış faturası / irsaliye | Giriş (+) |
| Satış | Satış faturası / sevk irsaliyesi | Çıkış (−) |
| Müşteri iadesi | İade faturası | Giriş (+) |
| Tedarikçiye iade | Alış iade faturası | Çıkış (−) |
| Depolar arası sevk | Transfer hareketi | Bir depoda −, diğerinde + |
| Fire / kayıp / sayım farkı | Açıklamalı manuel düzeltme | + veya − |
4. Düzenli sayım yapın
Kayıttaki miktar ile raftaki miktarı karşılaştırın. Fark çıkarsa nedenini araştırın (kayıt hatası mı, fire mi, kayıp mı?), sonra açıklamasıyla düzeltme hareketi oluşturun. Farkı sessizce silmek, sorunu gizler.
5. Kritik stok seviyesi belirleyin
Formül: günlük ortalama satış × tedarik süresi + emniyet stoğu. Stok bu seviyenin altına düştüğünde sipariş zamanı gelmiştir. Böylece “tükendi” demek yerine zamanında tedarik edersiniz.
6. Maliyeti ve kârlılığı izleyin
Ürünü farklı fiyatlardan aldıysanız gerçek maliyet ağırlıklı ortalama ile bulunur. Örnek: 100 adedi 50 TL’den, 50 adedi 62 TL’den aldıysanız ortalama maliyet (5.000 + 3.100) / 150 = 54 TL’dir. 70 TL’ye sattığınız ürünün birim kârı 16 TL’dir; son alış fiyatına (62 TL) bakarsanız kârı 8 TL sanarsınız.
Depo ve mağaza için farklar
Depo stok takibi
Çoklu depo, depolar arası transfer, sevk irsaliyesi ve dönemsel toplu sayım öne çıkar. Hangi üründen hangi depoda ne kadar olduğu ayrı izlenir.
Mağaza stok takibi
Barkodla hızlı satış, iade, fire ve hırsızlık kaybı öne çıkar. Sık ve küçük sayımlar (rafa göre) farkı erken yakalar.
Takip etmeniz gereken stok raporları
- Envanter (stok durum) raporu: ürün bazında miktar ve maliyet değeri.
- Stok hareketleri: bir ürünün ne zaman, hangi belgeyle girip çıktığı.
- Kritik stok listesi: sipariş verilmesi gereken ürünler.
- Çok satanlar ve kârlılık: hangi ürün ciro, hangisi kâr getiriyor.
Muhasebecio ile stok takibi
Muhasebecio’da stok faturaya ve irsaliyeye bağlıdır: satış faturası kestiğinizde stok kendiliğinden düşer, alış faturasıyla artar, iade geri ekler. Barkodlu ürün kartı, çoklu depo ve depolar arası transfer, sayım ekranı (fark otomatik hesaplanır, onayla düzeltme hareketi oluşur), kritik stok uyarısı, ortalama maliyetle ürün kârlılığı ve envanter raporu (PDF/CSV) hazır gelir. Ayrıntı: Stok Takip Programı.
Sık sorulan sorular
Depo stok takibi nasıl yapılır?
Her ürün için tek bir kart açılır; mal girişi (alış faturası, irsaliye, üretim) ve çıkışı (satış, fire, iade) bu karta hareket olarak işlenir. Birden fazla depo varsa stok depo bazında tutulur ve depolar arası sevk transfer hareketiyle yapılır. Dönem sonunda fiili sayım yapılıp fark düzeltilir.
Stok giriş çıkış nasıl kaydedilir?
Her giriş ve çıkış bir belgeye dayanmalıdır: giriş için alış faturası veya irsaliye, çıkış için satış faturası veya sevk irsaliyesi. Belgesiz manuel düzeltmeler yalnızca sayım farkı, fire veya kayıp gibi durumlarda ve açıklamasıyla yapılmalıdır.
Stok sayımı ne sıklıkla yapılmalı?
Yasal olarak dönem sonunda (genellikle yıl sonu) envanter sayımı yapılır. Pratikte hızlı dönen ürünlerde aylık, diğerlerinde üç aylık dönemsel sayım önerilir. Sayım ne kadar sık olursa fark o kadar küçük ve açıklanabilir olur.
Kritik stok seviyesi nasıl belirlenir?
Basit bir formül: günlük ortalama satış × tedarik süresi (gün) + emniyet stoğu. Örneğin günde 10 adet satılan, 7 günde gelen bir ürün için 70 + 20 emniyet = 90 adet kritik seviyedir; stok bunun altına düştüğünde sipariş verilir.
Excel ile stok takibi yapılır mı?
Az ürün ve az hareketle başlanabilir, ama satış faturası kesildiğinde stok kendiliğinden düşmediği için kısa sürede kayıt ile raf arasında fark oluşur. Hareket sayısı arttığında faturaya bağlı bir stok programı hataları büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Mağaza stok takibinde nelere dikkat edilmeli?
Mağazada en büyük sorunlar barkodsuz satış, kayıt dışı iade ve fire/kayıptır. Her ürüne barkod tanımlamak, iadeyi belgeyle stoğa geri almak ve sayım farklarını açıklamasıyla kapatmak mağaza stokunu güvenilir tutar.
Stoğunuzu faturayla otomatik güncel tutun
Kurulum yok, kredi kartı istemiyoruz. Hesabınızı dakikalar içinde kendiniz açın, deneme süresi boyunca ücretsiz kullanın.