e-Arşiv fatura nedir, kime ve nasıl kesilir?
e-Arşiv fatura; e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan bir alıcıya, kâğıt yerine elektronik ortamda düzenlenen ve saklanan faturadır. Alıcı bir son tüketici de olabilir, e-Fatura mükellefi olmayan bir işletme de. Bu rehberde e-Arşivin ne olduğunu, kimlerin kullanmak zorunda olduğunu ve günlük kullanımda dikkat edilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
e-Arşiv fatura nedir?
e-Arşiv fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara kesilen elektronik faturadır. Kâğıt faturayla aynı hukuki niteliği taşır. Farkı; elektronik ortamda düzenlenmesi, elektronik olarak saklanması ve düzenlenen faturaların Gelir İdaresi’ne raporlanmasıdır.
Pratik kural basittir: alıcı e-Fatura mükellefiyse e-Fatura, değilse e-Arşiv. Hangisinin kesileceğini alıcının sisteme kayıtlı olup olmadığı belirler.
e-Arşiv fatura kime kesilir?
Son tüketici (birey)
Mağazadan, internetten veya hizmet alan bireylere kesilen faturalar e-Arşiv’dir.
e-Fatura mükellefi olmayan işletme
Sisteme kayıtlı olmayan şirket veya şahıs işletmelerine de e-Arşiv kesilir.
e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki farkları ve hangisinin ne zaman tercih edileceğini ayrıca karşılaştırdık: e-Fatura ile e-Arşiv farkı.
Kimler e-Arşiv kullanmak zorunda?
- e-Fatura mükellefleri: sisteme kayıtlı olmayan alıcılara faturayı e-Arşiv olarak düzenler.
- Hasılat eşiğini aşanlar: mevzuatta belirlenen brüt satış tutarını aşan mükellefler.
- İnternet üzerinden satış yapanlar: e-ticaret yoluyla mal ve hizmet satanlar.
Zorunlu olmayanlar da isteğe bağlı olarak e-Arşiv kullanabilir. Eşik tutarları zaman zaman değiştiği için güncel durumunuzu mali müşavirinizle kontrol edin.
e-Arşiv fatura nasıl düzenlenir?
- Kanal: Gelir İdaresi’nin e-Arşiv Portalı (düşük hacim için) veya özel entegratör (yüksek hacim, otomasyon için).
- Bilgiler: alıcının adı/unvanı, T.C. kimlik veya vergi numarası, mal/hizmet kalemleri, KDV oranları.
- Onay: fatura elektronik imza veya mali mühürle onaylanır.
- İletim: alıcıya e-posta, SMS veya kâğıt çıktı olarak verilir.
- Raporlama: düzenlenen faturalar Gelir İdaresi’ne raporlanır ve elektronik olarak saklanır.
En sık yapılan hatalar
- e-Fatura mükellefine e-Arşiv kesmek: alıcının sisteme kayıtlı olup olmadığını kontrol etmeden fatura kesmek.
- Alıcı bilgisini eksik girmek: kimlik veya vergi numarasının hatalı olması.
- İptal süresini kaçırmak: süre geçtikten sonra iptal edilemeyen faturayı iade faturasıyla düzeltmek gerekir.
- “e-Arşiv irsaliye” aramak: irsaliyenin elektronik karşılığı e-İrsaliye’dir, e-Arşiv değil.
Muhasebecio ile faturalama
Muhasebecio’da satış, alış ve iade faturalarınızı kesip KDV, tevkifat ve stopajı otomatik hesaplatabilir; faturanın cari, stok ve tahsilat tarafını tek yerden takip edebilirsiniz. Resmî e-Fatura ve e-Arşiv gönderimi, firmanızın özel entegratör hesabıyla çalışır; entegratör bilgilerinizi ayarlardan tanımlarsınız. Ayrıntı: e-Fatura Programı · Fatura Programı.
Sık sorulan sorular
e-Arşiv fatura nedir?
e-Arşiv fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara elektronik olarak düzenlenen faturadır. Hukuken kâğıt faturayla aynı niteliktedir; fark, elektronik düzenlenmesi, saklanması ve Gelir İdaresi’ne raporlanmasıdır.
e-Arşiv fatura kime kesilir?
e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan herkese: son tüketicilere (bireylere) ve e-Fatura mükellefi olmayan işletmelere. Alıcı e-Fatura mükellefiyse e-Arşiv değil e-Fatura kesilir.
e-Arşiv fatura kesmek zorunlu mu?
e-Fatura mükellefleri, sisteme kayıtlı olmayan alıcılara fatura keserken e-Arşiv kullanmak zorundadır. Bunun dışında belirli hasılat eşiğini aşanlar ve internet üzerinden satış yapanlar da kapsamdadır. Eşikler mevzuatla güncellendiği için kendi durumunuzu mali müşavirinize teyit ettirin.
e-Arşiv fatura alıcıya nasıl gönderilir?
Alıcının tercihine göre e-posta veya SMS ile elektronik olarak ya da kâğıt çıktı olarak verilir. Kâğıt çıktı verilse bile fatura elektronik düzenlenmiş sayılır ve elektronik olarak saklanır.
e-Arşiv fatura iptal edilebilir mi?
Evet, mevzuatta belirlenen süre içinde düzenleyen tarafından iptal edilebilir; süre geçtikten sonra iptal yerine alıcının itirazı veya iade faturası gibi yollar kullanılır. Güncel iptal süresini kullandığınız portal veya entegratör üzerinden kontrol edin.
e-Arşiv irsaliye var mı?
Hayır. e-Arşiv yalnızca faturaya ait bir yöntemdir; irsaliyenin elektronik karşılığı e-İrsaliye’dir ve ayrı bir sistemdir.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. e-Arşiv zorunluluk eşikleri, iptal süreleri ve uygulama kuralları mevzuatla değişebilir; kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Faturalarınızı tek yerden yönetin
Kurulum yok, kredi kartı istemiyoruz. Hesabınızı dakikalar içinde kendiniz açın, deneme süresi boyunca ücretsiz kullanın.