Cari hesap ekstresi nasıl okunur? Borç, alacak ve bakiye
Cari hesap ekstresi; bir müşteri veya tedarikçiyle aranızdaki tüm fatura, tahsilat ve ödemeleri tarih sırasıyla gösteren dökümdür. Borç ve alacak sütunlarının neyi anlattığını, “borçlu cari” ile “alacaklı cari”nin farkını ve bakiyenin nasıl yorumlanacağını rakamlı örneklerle anlatıyoruz.
Ekstre kimin gözünden okunur?
Cari ekstrenin en çok kafa karıştıran yanı, borç ve alacağın kimin açısından yazıldığıdır. Kural: ekstre, onu çıkaran işletmenin kayıtlarıdır. Siz müşterinizin ekstresini çıkardığınızda müşterinin size olan borcunu görürsünüz; müşteri aynı ilişkinin ekstresini kendi programından çıkardığında aynı tutarı sizin alacağınız olarak görür.
| İşlem | Sütun | Anlamı |
|---|---|---|
| Müşteriye satış faturası | Borç | Müşteri size borçlandı |
| Müşteriden tahsilat | Alacak | Müşterinin borcu azaldı |
| Tedarikçinin size kestiği alış faturası | Alacak | Siz tedarikçiye borçlandınız |
| Tedarikçiye ödeme | Borç | Tedarikçiye borcunuz azaldı |
| Müşteri iadesi (iade faturası) | Alacak | Müşterinin borcu azaldı |
Örnek 1: müşteri ekstresi (borçlu cari)
| Tarih | Açıklama | Borç | Alacak | Bakiye |
|---|---|---|---|---|
| 03.03 | Satış faturası #101 | 12.000 | — | 12.000 B |
| 10.03 | Havale ile tahsilat | — | 5.000 | 7.000 B |
| 18.03 | Satış faturası #114 | 4.500 | — | 11.500 B |
| 25.03 | İade faturası | — | 1.500 | 10.000 B |
Son satırdaki 10.000 B (borç bakiyesi), müşterinin size 10.000 TL borçlu olduğunu gösterir. Bu hesap borçlu cari hesaptır; sizin için tahsil edilecek alacaktır.
Örnek 2: tedarikçi ekstresi (alacaklı cari)
| Tarih | Açıklama | Borç | Alacak | Bakiye |
|---|---|---|---|---|
| 05.03 | Alış faturası #A-77 | — | 20.000 | 20.000 A |
| 15.03 | EFT ile ödeme | 8.000 | — | 12.000 A |
12.000 A (alacak bakiyesi), tedarikçinin sizden 12.000 TL alacağı olduğunu gösterir. Bu hesap alacaklı cari hesaptır; sizin için ödenecek borçtur.
Ekstreyi okurken kontrol edilecek 5 şey
- Devir bakiyesi: dönem başındaki açılış tutarı önceki dönemle aynı mı?
- Eksik belge: karşı tarafın ekstresinde olup sizde olmayan fatura veya ödeme var mı?
- Mükerrer kayıt: aynı fatura iki kez işlenmiş mi?
- Vade: bakiyenin ne kadarının vadesi geçti? (yaşlandırma)
- Mutabakat: iki tarafın bakiyesi ters yönde aynı tutarı gösteriyor mu?
Muhasebecio ile cari ekstre
Muhasebecio’da fatura, tahsilat ve ödemeler cari hesaba otomatik işlenir; yürüyen bakiyeli cari ekstreyi PDF olarak alıp müşterinize gönderebilir, mutabakat mektubu çıkarabilirsiniz. Yaşlandırma raporu, bakiyenin ne kadarının vadesi geçtiğini gösterir. Ayrıntı: Cari Takip Programı. Temel kavramlar için: Cari hesap nedir?
Sık sorulan sorular
Cari hesap ekstresinde borç ve alacak ne demek?
Ekstreyi kim çıkarıyorsa onun açısından okunur. Karşı tarafı borçlandıran işlemler (ona kestiğiniz satış faturası, ona yaptığınız ödeme) borç sütununa; karşı tarafı alacaklandıran işlemler (ondan yaptığınız tahsilat, onun size kestiği fatura) alacak sütununa yazılır.
Borçlu cari hesap ne demek?
Borç bakiyesi veren cari hesaptır; karşı taraf size borçludur. Müşteri hesaplarında bu sizin tahsil edeceğiniz alacaktır.
Alacaklı cari hesap ne demek?
Alacak bakiyesi veren cari hesaptır; siz karşı tarafa borçlusunuz. Tedarikçi hesaplarında bu sizin ödemeniz gereken tutardır.
Cari bakiye ne demek?
Cari bakiye; bir cari hesaptaki toplam borç ile toplam alacak arasındaki farktır. Borç büyükse “borç bakiyesi”, alacak büyükse “alacak bakiyesi” verir; sıfırsa hesap kapanmıştır.
Cari hesap borç alacak ilişkisi nasıl kurulur?
Her işlem bir tarafı borçlandırır, diğerini alacaklandırır. Siz müşterinize 10.000 TL fatura kestiğinizde sizin kayıtlarınızda müşteri borçlanır; müşterinin kayıtlarında ise siz alacaklanırsınız. İki tarafın ekstresi aynı bakiyeyi ters yönde göstermelidir; buna cari mutabakat denir.
Cari ekstrenizi tek tıkla çıkarın
Kurulum yok, kredi kartı istemiyoruz. Hesabınızı dakikalar içinde kendiniz açın, deneme süresi boyunca ücretsiz kullanın.