Gider pusulası, vergi mükellefi olmayan kişilerden yapılan mal veya hizmet alımlarını belgelendiren yasal bir belgedir. Bu rehberde ne zaman düzenlendiğini, gelir vergisi stopajının nasıl işlediğini ve pusulayı adım adım nasıl keseceğinizi anlatıyoruz.
Gider pusulası; bir işletmenin, vergi mükellefi olmayan kişilerden yaptığı mal ya da hizmet alımlarını belgelemek için düzenlediği yasal bir belgedir. Vergi mükellefi olmayan kişi fatura ya da fiş veremeyeceği için, bu harcamanın kayıt altına alınması ve gider yazılabilmesi gider pusulasıyla sağlanır. Dayanağını Vergi Usul Kanunu’ndan (VUK) alır.
Önemli ayrıntı: gider pusulasını, malı/hizmeti satan değil, satın alan taraf düzenler. Yani belgeyi alıcı işletme kendi keser, ödeme yaptığı kişiye imzalatır ve nüshasını saklar.
Not: Çiftçilerden yapılan zirai ürün alımlarında gider pusulası değil müstahsil makbuzu düzenlenir. İkisi farklı belgelerdir.
Gider pusulasıyla belgelenen ödemelerin bir bölümünde, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi gereği gelir vergisi stopajı (kaynakta kesinti) yapılır. Mantık şudur: ödemeyi yapan işletme, tutarın belirli bir oranını keser; karşı tarafa net öder, kestiği vergiyi muhtasar beyanname ile vergi dairesine yatırır.
Stopaj oranı işin ve malın niteliğine göre değişir; tek bir sabit oran yoktur. Güncel oranlar mevzuatla belirlenir. Bu yüzden doğru oranı kendi işleminiz için mali müşavirinizle teyit etmeniz önemlidir — Muhasebecio ilgili oranı belge türüne göre otomatik uygular.
Diyelim brüt tutar 10.000 TL ve uygulanacak stopaj oranı %10 olsun:
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Brüt tutar | Anlaşılan bedel | 10.000 TL |
| Gelir vergisi stopajı | 10.000 × %10 | 1.000 TL |
| Karşı tarafa ödenen net | Brüt − stopaj | 9.000 TL |
| Vergi dairesine yatan | Kesilen stopaj | 1.000 TL |
Buradaki %10 yalnızca örnektir; gerçek oran işleminize göre farklı olabilir.
| Belge | Kim düzenler | Ne için |
|---|---|---|
| Fatura | Satan (vergi mükellefi) | Mükellefin sattığı mal/hizmet, genelde KDV’li |
| Gider pusulası | Alan (vergi mükellefi) | Mükellef olmayandan alım, genelde stopajlı |
| Müstahsil makbuzu | Alan (vergi mükellefi) | Çiftçiden zirai ürün alımı |
| Serbest meslek makbuzu | Serbest meslek erbabı | Doktor, avukat, mali müşavir vb. hizmeti |
Muhasebecio’da belge türünü gider pusulası seçtiğinizde, sade bir form açılır: karşı tarafı ve brüt tutarı girersiniz; uygulama ilgili stopajı otomatik hesaplar ve karşı tarafa ödenecek net tutarı anında gösterir. Belge ilgili cariye ve raporlara işlenir; kestiğiniz stopajlar stopaj/muhtasar raporunda toplanır, böylece beyanname hazırlığı kolaylaşır.
Oranları ayarlardan yönetebilir, PDF olarak yazdırabilir ve mali müşavirinizle aynı platformdan paylaşabilirsiniz.
Gider pusulasını, mal veya hizmeti SATIN ALAN taraf (vergi mükellefi olan işletme) düzenler; satan taraf değil. Yani belgeyi alıcı kendi adına kesip karşı tarafa imzalatır. Vergi mükellefi olmayan kişilerden yapılan alımlarda, o kişi belge (fatura/fiş) veremeyeceği için gider bu pusulayla kayıt altına alınır.
Gider pusulasıyla belgelenen ödemelerin bir kısmında, Gelir Vergisi Kanunu 94. madde uyarınca gelir vergisi stopajı (kesinti) yapılması gerekir. Kesinti oranı işin/malın niteliğine göre değişir. Bu stopajı, ödemeyi yapan işletme keser ve muhtasar beyanname ile vergi dairesine öder.
Faturayı, mal veya hizmeti SATAN vergi mükellefi düzenler. Gider pusulasını ise mükellef olmayandan alım yapan ALICI düzenler. Fatura KDV içerebilir; gider pusulasında ise genellikle KDV yerine gelir vergisi stopajı söz konusudur.
Vergi mükellefi olmayan kişilerden mal/hizmet alan ve bunu gider yazmak isteyen işletmeler için gider pusulası, harcamayı belgeleyen temel araçtır. Belgesiz gider genellikle kabul edilmez. Kendi özel durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Evet. Belge türünü “gider pusulası” seçtiğinizde ve tutarı girdiğinizde, Muhasebecio ilgili stopaj oranını uygular; brüt tutar, kesilen vergi ve karşı tarafa ödenecek net tutarı otomatik gösterir. Oranları ayarlardan yönetebilirsiniz.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mali veya hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Oranlar ve yükümlülükler mevzuatla değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Kurulum yok, kredi kartı istemiyoruz. Talebinizi bırakın, hesabınızı hazırlayıp size dönelim.
Muhasebecio olarak gizliliğinize önem veriyoruz. Bu politika; web sitemizi ve uygulamamızı kullanırken hangi verileri topladığımızı, çerezleri nasıl kullandığımızı ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamındaki haklarınızı açıklar.
Sitemizde iki tür çerez kullanılır:
Verileri; hizmeti sunmak ve sürdürmek, deneyimi geliştirmek, talepleriniz için sizinle iletişime geçmek ve yasal yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla işleriz. Verileriniz pazarlama amacıyla üçüncü taraflara satılmaz.
Anonim trafik analizi için Google Analytics kullanırız. Google'ın veri işleme politikası için policies.google.com/privacy adresini inceleyebilirsiniz.
Verileriniz şifreli bağlantı (HTTPS) üzerinden taşınır; her firmanın verisi izole tutulur ve yalnızca rol bazlı yetkilendirmeyle erişilebilir.
Kişisel verilerinize erişme, düzeltilmesini veya silinmesini isteme ve işlenmesine itiraz etme haklarına sahipsiniz. Taleplerinizi destek@muhasebecio.com adresine iletebilirsiniz.
Bu politikayla ilgili sorularınız için: destek@muhasebecio.com