Müstahsil makbuzu; defter tutmayan çiftçilerden (müstahsil) satın alınan zirai ürünleri belgelemek için düzenlenen yasal bir belgedir. Bu rehberde kimler için düzenlendiğini, gelir vergisi stopajının nasıl hesaplandığını ve makbuzu adım adım nasıl keseceğinizi anlatıyoruz.
Müstahsil makbuzu; işletmelerin, defter tutmayan çiftçilerden (müstahsillerden) satın aldığı zirai ürünleri (buğday, sebze-meyve, süt, hayvan vb.) belgelemek için düzenlediği yasal bir belgedir. Çiftçi fatura düzenlemek zorunda olmadığından, bu alım müstahsil makbuzuyla kayıt altına alınır ve gider yazılabilir. Dayanağını Vergi Usul Kanunu’ndan alır.
Gider pusulasında olduğu gibi, makbuzu ürünü satan çiftçi değil, satın alan işletme düzenler ve çiftçiye imzalatır.
Çiftçi dışındaki mükellef olmayan kişilerden mal/hizmet alıyorsanız müstahsil makbuzu değil gider pusulası düzenlersiniz.
Zirai ürün alımlarında ödeme üzerinden gelir vergisi stopajı yapılır. Oran; ürünün cinsine, ticaret borsasına tescil edilip edilmediğine ve çiftçinin durumuna göre değişir. Uygulamada borsaya tescilli ürün alımları ile tescilsiz alımlar için farklı oranlar söz konusu olabilir.
Kestiğiniz stopajı muhtasar beyanname ile beyan edip vergi dairesine ödersiniz. Doğru oranı işleminiz için mali müşavirinizle teyit edin; Muhasebecio ilgili oranı belge türüne göre uygular.
Brüt 20.000 TL zirai ürün alımında, %2 stopaj varsayımıyla:
| Kalem | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| Brüt tutar | Anlaşılan bedel | 20.000 TL |
| Gelir vergisi stopajı | 20.000 × %2 | 400 TL |
| Çiftçiye ödenen net | Brüt − stopaj | 19.600 TL |
Buradaki %2 yalnızca örnektir; gerçek oran ürüne ve tescil durumuna göre değişir.
Muhasebecio’da müstahsil makbuzu belge türü hazırdır. Çiftçiyi cari olarak seçer, ürünü ve brüt tutarı girersiniz; uygulama stopajı hesaplar, ödenecek net tutarı gösterir ve makbuzu cari ekstresine, stopaj raporuna ve beyanname hazırlığına işler. Böylece elle hesap, ayrı Excel ve unutulan kesinti riski ortadan kalkar. Makbuzu PDF olarak yazdırabilirsiniz.
Müstahsil makbuzunu, zirai ürünü SATIN ALAN taraf (gerçek/tüzel kişi vergi mükellefi işletme) düzenler. Ürünü satan çiftçi (müstahsil) defter tutmadığı ve fatura düzenlemediği için, alım bu makbuzla belgelenir.
İkisi de mükellef olmayandan yapılan alımı belgeler, ancak konuları farklıdır. Müstahsil makbuzu ÇİFTÇİDEN alınan ZİRAİ ürünler içindir; gider pusulası ise çiftçi dışındaki vergi mükellefi olmayan kişilerden yapılan mal/hizmet alımları içindir.
Zirai ürün alımlarında gelir vergisi stopajı, ürünün türüne, borsaya tescil edilip edilmediğine ve çiftçinin durumuna göre değişir. Örneğin borsada tescil edilen ürünlerde farklı, tescilsiz alımlarda farklı oran uygulanabilir. Güncel oranlar için mali müşavirinize danışın.
Evet. Belge türünü “müstahsil makbuzu” seçtiğinizde çiftçi ve ürün bilgisini girer, brüt tutarı yazarsınız; uygulama ilgili stopajı hesaplar, ödenecek net tutarı gösterir ve makbuzu cariye/raporlara işler.
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; mali/hukuki tavsiye değildir. Zirai stopaj oranları ve yükümlülükler mevzuatla değişebilir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.
Kurulum yok, kredi kartı istemiyoruz. Talebinizi bırakın, hesabınızı hazırlayıp size dönelim.
Muhasebecio olarak gizliliğinize önem veriyoruz. Bu politika; web sitemizi ve uygulamamızı kullanırken hangi verileri topladığımızı, çerezleri nasıl kullandığımızı ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamındaki haklarınızı açıklar.
Sitemizde iki tür çerez kullanılır:
Verileri; hizmeti sunmak ve sürdürmek, deneyimi geliştirmek, talepleriniz için sizinle iletişime geçmek ve yasal yükümlülükleri yerine getirmek amacıyla işleriz. Verileriniz pazarlama amacıyla üçüncü taraflara satılmaz.
Anonim trafik analizi için Google Analytics kullanırız. Google'ın veri işleme politikası için policies.google.com/privacy adresini inceleyebilirsiniz.
Verileriniz şifreli bağlantı (HTTPS) üzerinden taşınır; her firmanın verisi izole tutulur ve yalnızca rol bazlı yetkilendirmeyle erişilebilir.
Kişisel verilerinize erişme, düzeltilmesini veya silinmesini isteme ve işlenmesine itiraz etme haklarına sahipsiniz. Taleplerinizi destek@muhasebecio.com adresine iletebilirsiniz.
Bu politikayla ilgili sorularınız için: destek@muhasebecio.com